28 Haziran 2021 Pazartesi

Bakan Dönmez yeni yatırımları anlattı! Karadeniz'e sondaj

 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dönmez, "Kışın tüketimler 3’e, 4’e katlanabiliyor. Hedefimiz, ülkede tüketilen doğal gazın yüzde 20’sini yer altında depolayabilmek" dedi, Dönmez, Karadeniz'de keşif maksatlı yeni sondaj yapılacağını da bildirdi

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, "Bu yıl içerisinde, yetişmezse önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde Karadeniz'de keşif amaçlı bir sondaj daha planlayabiliriz. O bölge verimlilik açısından ciddi potansiyel içeren bir bölge. Eğer mevcut veriler gibi bir veriyle karşılaşırsak kuzeybatıda yer alan sahada da bir keşif açıklama imkanımız olabilir." dedi.


Bakan Dönmez, Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) Dörtyol İşletme Müdürlüğünde gazetecilere, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) depolama ve gazlaştırma ünitesini (FSRU) 2018 yılında, Türkiye'nin ilk doğal gaz depolama gemisi Ertuğrul Gazi'yi de yaklaşık 2 yılda tamamlayıp geçen cuma günü hizmete aldıklarını anımsattı.


Dönmez, geminin sınıfındaki en büyüklerden biri olduğunu, günlük 28 milyon gazlaştırma kapasitesiyle tanklarındaki LNG'yi doğrudan gazlaştırıp deniz altındaki borular yardımıyla karaya, oradan da ulusal iletim şebekesine aktarabildiğini anlattı.


Türkiye'nin 3-5 yıl öncesine kadar doğal gazı ağırlıklı boru hatlarından alarak arz güvenliğini temin ettiğini hatırlatan Dönmez, bugün doğal gazda arz güvenliğini tahkim etmek için İzmir ve Dörtyol'da olmak üzere 2 FSRU ünitesine sahip olduklarını belirtti.


Dönmez, böylece Türkiye'nin kaynak ve güzergah çeşitliliğini artırdıklarını ifade ederek, şöyle konuştu:


"Sadece boru gazıyla besleme değil, boru gazına alternatif bir kaynak çeşitliliğini de sağlamış olduk. Özellikle yaz aylarında LNG fiyatları boru gazı fiyatlarından avantajlı oluyor. Bu anlamda fiyat avantajlarını, maliyet avantajlarını da kullanma imkanına kavuşmuş olduk. Ülkemizin dört bir tarafına doğal gazı herhangi bir teknik sorun yaşanmaksızın ulaştırabilmek için kaynak giriş noktalarının da ülkenin etrafında konuşlanmasının bize büyük faydası var. Ertuğrul Gazi FSRU stratejik bir nokta. Özellikle güney illerimizdeki yoğun tüketimin olduğu günlerde basınç düşümünü engellemek, sistem dengesini ayakta tutabilmek açısından son derece önemli. Bu kış 280 milyon metreküp günlük tüketimleri bulduk. Geçmişte 200 milyon metreküpün üstüne çıktığı zaman sistemde bazı sıkıntılar yaşanıyordu ama hiç kimseye bir şey hissettirmedik ve herkes rahat bir şekilde doğal gazı kullandı."


ERTUĞRUL GAZİ İHTİYAÇ DUYULAN BÖLGEDEKİ TERMİNALE GİDECEK


Dönmez, şu anda Saros Körfezi'nde projesi devam eden bir FSRU terminali olduğunu da işaret ederek, "Enerjinin yoğun tüketildiği alanlardan birisi Marmara'nın kuzeyi. Biz bu gemiyi aynı zamanda belki diğer terminallerimize de sevk edebiliriz. Orayı da böylece takviye etmiş olacağız. Bu gemi ihtiyaç halinde buradan Saros'taki terminale yanaşıp sisteme gaz verebilecek." dedi.


Geminin, kara tankerlerine de LNG yükleme yeteneğine sahip olduğu bilgisini veren Dönmez, şöyle devam etti:


"Özellikle güney ve doğudaki LNG taleplerini, mesafenin yüksek olmasından dolayı karşılamıyorduk. Maliyetler artıyor doğal olarak. Şimdi buradan güneydeki, Güneydoğu'daki ve bu bölgeye yakın yerlerdeki LNG taleplerini artık bu gemi üzerinden de sağlayabileceğiz. Yine aynı şekilde sadece kara tankerlerine değil, gemi yanaşırsa iskeleye gemiden gemiye de LNG'yi, yani sıvı doğal gazı yükleme imkanımız olacak."


"Hedefimiz, ülkede tüketilen doğal gazın yüzde 20'sini yer altında depolayabilmek"


Türkiye'nin doğal gaz tüketimine uygun olarak yer altı depolama sistemine de ağırlık verdiklerini dile getiren Dönmez, "Hedefimiz, ülkede tüketilen doğal gazın yüzde 20’sini yer altında depolayabilmek. Özellikle kışın tüketimler bir anda 3’e, 4’e katlanabiliyor. Bunu sadece mevcut boru şebekeleri üzerinden karşılamanız mümkün olmayabilir. O açıdan, yazın çekişin az olduğu aylarda doğal gazı yer altı depolarında depoluyoruz. Sonra da kışın ihtiyacımız olduğu müddetçe buradan tekrar çekerek istifade ediyoruz. Arz güvenliği açısından son derece kritik." ifadelerini kullandı.


"Keşif yapılan sahanın teknik bilgilerinin paylaşılması söz konusu değil"


Dönmez, bir gazetecinin, Karadeniz'de yeni keşifler ve uluslararası iş birliklerine dair sorusuna, şöyle yanıt verdi:


"Geçmişte de bu tür sorulara, gerek işin mühendislik, müşavirlik kısmında gerekse malzeme tedariki ve yapım aşamalarında bu tip iş birliklerinin olabileceği yönünde cevap vermiştim. Tabii tercihimiz yerli firmalardan yana olur ama netice itibarıyla biz bir rekabete açık ortamda bu işlerin temin ve tedarik sürecini yürüteceğimiz için uygun standartlarda bizim ihtiyaçlarımızı karşılayan yerli ve yabancı şirketlerle çalışabiliriz. Keşif yapılan sahanın teknik bilgilerinin paylaşılması söz konusu değil. Teknik bilgi diye sahanın formasyonuna ilişkin bir yabancı firmayla bilgi paylaşımı olduğu bilgisi doğru değil."


Karadeniz'de, son olarak tespit edilen 135 milyar metreküple Türkiye'nin Karadeniz'deki toplam gaz keşfinin 540 milyar metreküpe ulaştığını anımsatan Dönmez, şunları paylaştı:


"En son açıkladığımız Amasra-1 kuyusu, ilk açıkladığımız sahanın kuzeydoğusunda kalan bir bölgedeydi. Şimdi güneybatısına düşen sahada sismik çalışmalarımız ve değerlendirmeleri devam ediyor. Bu yıl içerisinde, yetişmezse önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde Karadeniz'de keşif amaçlı bir sondaj daha planlayabiliriz. O bölge verimlilik açısından ciddi potansiyel içeren bir bölge. Eğer mevcut veriler gibi bir veriyle karşılaşırsak kuzeybatıda yer alan sahada da bir keşif açıklama imkanımız olabilir. Bugünden bir şey demek erken. Somut bir şekilde bulmadan da açıklama yapmıyoruz ama potansiyeli yüksek bir bölge olduğunu biliyoruz. Nitekim bugüne kadar yapmış olduğumuz sondajlar da aslında onu teyit etti."


"LNG’lerle yaklaşık 1 milyar dolarlık tasarruf sağladık"


Dönmez, soru üzerine, Kanal İstanbul civarında güneş ve rüzgar açısından yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesinin mümkün olduğunu, Çatalca'da halen çalışan rüzgar santralleri bulunduğunu ifade etti.


LNG'lerin arz güvenliğine katkısına dair soruya Dönmez, LNG'de yazın yaşanan düşük fiyatları yakalayıp maliyetleri azaltabildiklerini belirterek, "Nitekim geçtiğimiz yıl da aşağı yukarı LNG'de yüzde 25, yüzde 30'lar civarında boru gazına göre daha ucuz maliyetler yakaladık. Bu da doğal olarak yurt dışına ödeyeceğimiz aynı miktardaki gazın ödeme tutarını da azaltmış oldu. Nitekim geçtiğimiz yıl bu kapsamda aldığımız LNG'lerle yaklaşık 1 milyar dolarlık tasarruf sağladık." şeklinde konuştu.


Dönmez, Nahçıvan'a doğal gaz boru hattı çekilmesi projesine ilişkin soruya şu yanıtı verdi:


"Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov ile mutabakat zaptı imzalamıştık. Azerbaycan'ın teknik bazı verileri onaylamasını bekliyoruz. O onaylar da gelir gelmez hattın yapımına başlayacağız. Bizim hazırlıklarımız, güzergah, etüt, kamulaştırma, projelendirmeyle ilgili bitti. Ortak bir proje yürüyor. Mutabakat metninden farklı teknik anlamda bazı bilgilerin bizimle paylaşılması gerekiyor. Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) bu bilgileri sağlayınca startı vermiş olacağız."


30 Mayıs 2021 Pazar

Çin yapay güneşi deneyinde 160 milyon dereceye ulaşıldı!

 Güneş hakkında çalışmalar sürerken, Çin'den yeni bir haber geldi. Çin'in haber ajansı Xinhua tarafından bildirilen haberde yeni bir rekor kırıldığı bildirildi.



Çin'in ‘yeni bir enerji kaynağı üretme arayışında’ dünya rekoru kırdığını bildiren haber ajansı, birkaç gün önce gerçekleşen testlerin ardından başardıklarını duyurdu. Bilim insanları deneysel gelişmiş süperiletken tokamak (EAST) veya "Çin yapay güneşi" nin kontrol merkezinde çalışıyorlar. Bilmeyenler için Tokamak, kontrollü termonükleer füzyon gücü üretmek için geliştirilen çeşitli manyetik hapsetme cihazlarından biridir.


20 SANİYE SÜRDÜ 160 MİLYON DERECEYE ULAŞTI


Çinli bilim insanları, 120 milyon plazma sıcaklığına ulaşma konusunda yeni bir dünya rekoru kırdılar. Yapılan son deneyde 101 saniyelik bir süre boyunca istenilen sıcaklıklara ulaşmayı başardı. Bir füzyon reaktörünün test çalışması için önemli bir adım olarak görülüyor. "Çin yapay güneşi" ndeki deney de 20 saniye süren 160 milyon santigrat dereceye ulaşıldı.


ASIPP'de bulunan EAST'ın nihai hedefi ise düzenli temiz enerji akışı sağlamak için denizde bol miktarda bulunan döteryum kullanarak Güneş gibi nükleer füzyon yaratmak olarak açıklanıyor. Döteryum veya ağır hidrojen, hidrojenin kararlı izotoplarından oluşuyor. Okyanuslarda ise büyük miktarda bulunuyor.


Bir litre deniz suyundaki döteryumun füzyon reaksiyonu yoluyla 300 litre benzine eşdeğer miktarda enerji üretebileceği tahmin ediliyor. Vakum sistemi, RF dalga sistemi, lazer saçılma sistemi ve mikrodalga sistemi içeren halka şeklindeki deney tesisinin çalışmasını desteklemek için yaklaşık 300 bilim insanı ve mühendis harekete geçti. Söz konusu deney için hazırlık çalışmalarının yaklaşık bir yıl önce başladığı belirtiliyor.


ASIPP direktörü Song Yuntao, "Bu, Çin'in fizik ve mühendislik alanlarında sağladığı büyük bir başarı. Deneyin başarısı, Çin'in kendi nükleer füzyon enerji istasyonunu inşa etmesine temel oluşturuyor," diyor.


EAST daha önce de 2018 yılında çekirdek plazmasında Güneş'in iç sıcaklığının yaklaşık yedi katı olan 100 milyon santigrat derece elektron üretmeyi başarmıştı. EAST, geçen yıl 20 saniye süren 100 milyon santigrat derece plazma sıcaklığına ulaştı. Tükenecek enerji kaynakları için başlatılan yapay güneş projesi, oluşturan kömür, petrol, doğalgaz gibi fosil yakıtların aksine, tükenmeyen yapısıyla dikkat çekiyor.


2006'daki faaliyetinden bu yana, Çin tarafından tasarlanan ve geliştirilen EAST, Çinli ve uluslararası bilim insanlarının füzyonla ilgili deneyler yaptıkları bir platform sunuyor.


Geçen yılın son aylarında, Çin Ulusal Nükleer Kurumu (CNNC), Çin'in en büyük ve en gelişmiş nükleer füzyon deneysel araştırma cihazı HL-2M Tokamak'ın, hidrojen ve ağır hidrojen gazlarını kullanarak Güneş'te meydana gelen doğal tepkimelerin benzerlerini elde etmek için tasarlandığını açıklanmıştı.


Bilim insanlarının güçlü bir temiz enerji kaynağının kilidini açma potansiyeline sahip olduğunu ümit ettiği HL-2M Tokamak'ın başarıyla çalıştırıldığı da söylenmişti.


People's Daily gazetesi de Siçuan bölgesinde bulunan HL-2M Tokamak'ın sıcak plazmayı füzyonlamak için güçlü manyetik alan kullandığını ve 150 milyon derecenin üzerinde sıcaklığa ulaşabildiğini duyurmuştu.